ASP.NET-ийн тухай

ASP.NET нь вэб программ (web appliction) vvсгэхэд зориулагдсан. Энэ нь ASP (Active Server Pages)-ийн бvх боломжууд дээр нэмж COM (Component Object Model) контролууд ба RAD (Rapid Application Development) технологийг UI (user interface)-жуулж загварчлахад зориулан оруулсан. Мэдээж vvний vр дvнд маш хурдан, єргєн боломжтойгоор вэбийг хєгжvvлэх юм.

ASP.NET дараах бvтэцтэй.

 

Web Form-ууд

Web Form-ууд нь ASP.NET-ын амин сvнс нь юм. Web Form-ууд Windows Form-уудтай маш тєстэй. Є.х тvvн дээр оршиж буй контролууд нь property, method, event-vvдээр хангагдсан. Web Form-ууд нь харагдах хэсгийг агуулсан .ASPX єргєтгєлтэй файл, формын код хэсэг нь класс файлд хадгалагдана.

Хуудас хэрэглэгчийн браузераас дуудагдахад .ASPX хуудас, классыг буй DLL файлын хамт санах ойд ачаалагдана. Энэ vед init болон load vзэгдлvvд vvсэх болно. Init vзэгдэл нь .NET Framwork-ын дотоод зохицуулалтын vед vvснэ. Харин Load vзэгдэл нь хуудсыг хамгийн анх дуудагдахад, эсвэл хэрэглэгч дарсан товчлуур болон бусад контолын нєлєєгєєр дахин унших vед дуудагдана. Хуудас бvрэн хэрэглэгдээд дууссан бол Unload vзэгдэл vvсэн санах ойгоос чєлєєлєгдєх болно.

Хэрэглэгч Web Form-ын товчлуур дээр дарах vед энэ нь сервер лvv дамжин, хуудасны бvх мэдээлэл ижил хуудас руу байрлуулагдан, хуудас дахин vvсэн, vзэгдэл ажиллах болно.

 

Web Form контролууд

 

HTML контролууд

Та HTML контролуудыг FrontPage болон бусад редакторуудыг ашиглан хэрхэн vvсгэж ашиглахыг мэдэх биз ээ. Web Form-ууд дээр ч мєн vvнийг хэрэглэх боломжтой.
Жишээ нь та textbox vvсгэх гэж буй бол дараах кодыг "<", ">" хашилтанд бичнэ.
input type=”text” id=txtFirstName size=25. Дараах контрол vvснэ.

VS.Net хэрэглэн vvсгэж буй бол Toolbox цонхоос (HTML tab) TextField-ийг сонгон, HTML хуудас дээр зурахад хангалттай.

 

Ta ID-г контрол бvрдээ оноож єгснєєр client-side JavaScript кодыг бичиж vзэгдлvvдийг ашиглах боломжтой болно.
Жишээ нь:
OnBlur - контол фокусаа алдах vед
OnChange – контолын утга єєрчлєгдєхєд
OnClick – контол дээр товшилт хийхэд
OnFocus – контол фокустай болоход
OnMouseOver – хулгана контол дээгvvр зєєгдєхєд

 

Web Form контролууд

Web Form контолууд нь сервер дээр vvсдэг ба ажилладаг. Ямар нэгэн vйлдэл хийгдсний дараа HTML-рvv хєрвєдєг ба энэ нь хэрэглэгчийн броаузер руу илгээгддэг. Бvх Web Form контролууд нь System.Web.UI.WebControls классаас удамшсан байдаг. Энэ суурь классад нийтлэг property-нууд тодорхойлогдсон байдаг.
Жишээ нь: BackColor, Enabled, Font, ForeColor, Modifiers, TabIndex, Visible, Width г.м

 

Дараах хvснэгтээс server-side контолууд, server-side vзэгдлvvдийг харж болно.
КонртолТайлбарServer-Side Event-vvдHTML код
LabelHTML хуудасан дээр текст харуулахNoneLabel
TextBoxХэрэглэгчэд єгєгдєл оруулах боломж олгоноTextChanged
ButtonЖирийн button контрол ба click хийхэд сервер дээр vйлдэл хийгдэнэ. Нэмэлт мэдээллийг CommandName ба CommandArguments property-нуудаар дамжуулж болноClick, Command
LinkButtonButton-той тєстэй сервер лvv дамжуулна. Гэвч button нь hyperlink-тэй ижил харагданаClick, CommandLinkButton
ImageButtonДэлгэцэнд зураг харуулна. Хэрэв товшилт хийвэл, сервер лvv коммандын мэдээллэ дамжуулна. (хулгана координат г.м)Click
HyperlinkЖирийн hyperlink(холболт) контролNoneHyperLink
DropDownListЖирийн HTML контролтой тєстэй. Гэвч єгєгдлийн баазтай бэхлэгдэж чаддаг.SelectedIndexChanged
ListBoxЖирийн HTML контролтой тєстэй. Гэвч єгєгдлийн баазтай бэхлэгдэж чаддаг.SelectedIndexChanged
DataGridТа энэ контролыг єгєгдлийн эхтэй бэхлэж, энэ нь бvх баганын мэдээллийг дэлгэцэнд гаргана. Мєн хуудсуудтай болгох, эрэмбэлэх, хялбар форматлах зэрэг боломжуудтай.CancelCommand, EditCommand, DeleteCommand, ItemCommand, SelectedIndexChanged, PageIndexChanged, SortCommand, UpdateCommand
DataListЄгєгдлийг хvснэгтэн бус хэлбэрээр форматлана. Та єгєгдєлтэй бэхлэхдээ бэлэн загвар ашиглаж болно.CancelCommand, EditCommand, DeleteCommand, ItemCommand, SelectedIndexChanged, UpdateCommand
RepeaterЄгєгдлийг хvснэгтэн бус хэлбэрээр форматлана. Та єгєгдєлтэй бэхлэхдээ бэлэн загвар ашиглаж болно.None
CheckBoxЖирийн HTML контролтой адил хэрэглэгч сонгох ба vлсонгох боломжтой.CheckChanged
CheckBoxListДэлгэцэнд хамт ажилладаг бvлэг check box-уудыг vзvvлнэ.SelectedIndexChanged
RadioButtonЖирийн HTML контролтой маш тєстэй ба дэлгэцэн дэх товчлуурыг хэрэглэгч сонгох ба vлсонгох боломжтой.CheckChanged
RadioButtonListДэлгэцэнд хамт ажилладаг бvлэг radiobutton контролуудыг vзvvлнэ.SelectedIndexChanged
ImageЖирийн HTML контролтой маш тєстэй. Хуудасанд зураг байрлуулна.None
PanelБvлэг контролуудад хэрэглэгддэг.NonePanel
PlaceHolderRun time vед динамикаар server-side контролуудыг vvсгэх vед байрлуулах зэрэг vйлдлийг хийхэд хэрэглэгдэнэ.None
CalendarHTML тєрлийн календар vvсгэдэг. Анхны огноо єгєх, урагш, хойш каледарыг гvйлгэх г.мSelectionChanged, MonthViewChanged
AdRotatorДэлгэцэнд сурталчилгааны жагсаалтыг гаргахыг зєвшєєрдєг. Хэрэглэгч хуудсыг дахин vзэх болгонд сурталчилгаа нь цикл маягаар дэлгэцэнд гарна. None
TableЖирийн HTML контролтой адилNone
RequiredFieldValidatorФорм дох аль нэг контрол ямар нэг зvйлээр дvvргэгдсэн эсэхийг шалгана. Хэрэв буруу бол таны тодорхойлсон алдааны мэдээлэл энэ контрол дээр гарах болно.
CompareValidatorФорм дох 2 контрол дээрх мэдээллvvдийг харьцуулна. Хэрэв ижил биш бол таны тодорхойлсон алдааны мэдээлэл энэ контрол дээр гарах болно.
RangeValidatorКонтролд оруулсан утга нь тодорхойлсон заагт (0
RegularExpressionValidatorКонтролд оруулсан єгєгдлийг таны тодорхойлсон тогтмол загварт (###-###) тохирч байгаа эсэхийг шалгана. Хэрэв энэ заагт биш бол таны тодорхойлсон алдааны мэдээлэл энэ контрол дээр гарах болно
CustomValidatorТа server-side болон client-side функцыг тодорхой контролын агуулгыг шалгахад ашиглана. Харин энэ функц нь логик утга (true, false) буцаах ёстой. Хэрэв функц vнэн утга буцаасан бол цааш vргэлжилнэ. Хэрэв худал бол мэдээлэл энэ контрол дээр гарах болно.
ValidationSummaryАвтоматаар бvх шалгах контролуудын алдааны мэдээллийг цуглуулаад дугаарлан, форматлан дэлгэцэнд гаргана
XMLXML баримтуудыг HTML-тэй хамт дэлгэцэнд гаргахад хэрэглэгдэнэ. Мєн XSLT-г ажиллуулан XML-хувирган дэлгэцэнд гаргаж чадна.None
Literallabel–тэй тєстэй. Дэлгэцэнд текст гаргана. Харин run-time vед шинэ vгсийг vvсгэн энэ контролд байрлуулахыг зєвшєєрдєг.None
Table 2: ASP.NET ба Web Forms-д хэрэглэгддэг Server-side контролууд

 

Web Service-vvд

ASP.NET-ийн єєр нэг чанар бол Web Service-vvдийг vvсгэх. Web Service нь HTTP интерфайсээс дуудагддаг объект юм. Энэ объект нь янз бvрийн vйлчилгээ vзvvлдэг ба ямар ч єгєгдлийг XML форматаар буцаадаг. Энэ объект нь SOAP (Simplified Object Access Protocol)-оор дамжин дуудах процедурын нэр, процедурын параметр руу дамжуулах єгєгдєл бvхий зарим XML-ийг дуудагддаг. Web Service нь .NET-ийн ямар ч хэл дээр бичигдэн, аль платформ дээр ажиллана.

Web Service-ийг .NET дээр vvсгэхэд Public method-ууд бvхий класс vvснэ. Энэ Public method бvр нь Web Service vзvvлэхэд дуудагддаг.

Web Service диаграмм

 

Та .NET дээр vvсгэсэн Web Service-ийг компляци хийхэд холбоо бvхий файлууд автоматаар vvсэх болно. Энэ файлууд нь Web Service-ийн танилцуулга, Web Service-ийг нээж олоход хэрэглэгдэнэ.

 

 

дээшээ | Web Login Форм